اكبر ايرانى قمى

62

روش شيخ طوسى در تفسير تبيان ( فارسى )

فصل اول روش مفسر در طرح مباحث تفسيرى روش تنظيم فراگير در تبيان روشى كه شيخ در تنظيم و برنامه تفسيرى خود برمىگزيند ؛ روشى است فراگير كه علوم قرآنى متناسب هر مبحث را در جاى خود متعرض مىشود . شيخ در مقدمهء تبيان به روشهاى ناقص در تفسير اشاره مىكند ؛ لذا مىكوشد تا شيوه‌اى كامل در تفسير اتخاذ كند . مباحث فراگير در تبيان را مىتوان : لغت ، قرائت ، معنا ( تفسير ) ، اعراب ، اسباب النزول و نظم ، برشمرد كه بدون داشتن عنوان و نظمى فنّى ، مطرح مىگردد . مباحث ديگرى همچون ناسخ و منسوخ ، مكّى و مدنى و مسائل ديگر در جاهاى مناسب خود ، عنوان مىشود كه طرح آنها از حيطه اين رساله بيرون است . يادآور مىشود كه روش تفسير با روش تنظيم متفاوت است ، زيرا روش تفسير يعنى شيوه‌اى كه مفسر جهت رسيدن به معنا و مراد آيه برمىگزيند ؛ مانند روش تفسير قرآن به قرآن ، يا قرآن به سنّت ، يا قرآن به لغت و . . . ولى در روش تنظيم ، به طرح مباحث لغوى ، قرائتى ، نحوى و مانند آن مىپردازد . مرحوم شيخ با طرح مباحث فوق الذكر ، روش ويژه‌اى در نحوهء طرح هر كدام در تبيان دارند كه جداگانه به بررسى هر يك مىپردازيم .